1-) Yeni sosyal güvenlik kurumunun yapısı, amacı ve görevleri :
Merkezi Ankara'da olacak olan, kamu tüzel kişiliğine sahip, yönetim ve finansal açıdan özerk, sayıştay denetimine tabi olan yeni sosyal güvenlik kurumunun temel amacı; çağdaş norm ve standartlarda sosyal güvenlik sistemini işletmektir. Kurumun temel görevleri ise, Sosyal güvenliğe ilişkin konularda; uluslararası gelişmeleri izlemek, Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlar ile işbirliği yapmak, yabancı ülkelerle yapılacak sosyal güvenlik sözleşmelerine ilgili çalışmaları yürütmek, yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmaları uygulamak ve Sosyal güvenlik alanında, kamu kurumları arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamaktır.
Türkiye'nin Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi
-2-
1-) Yeni sosyal güvenlik kurumunun yapısı, amacı ve görevleri :
Merkezi Ankara'da olacak olan, kamu tüzel kişiliğine sahip, yönetim ve finansal açıdan özerk, sayıştay denetimine tabi olan yeni sosyal güvenlik kurumunun temel amacı; çağdaş norm ve standartlarda sosyal güvenlik sistemini işletmektir. Kurumun temel görevleri ise, Sosyal güvenliğe ilişkin konularda; uluslararası gelişmeleri izlemek, Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlar ile işbirliği yapmak, yabancı ülkelerle yapılacak sosyal güvenlik sözleşmelerine ilgili çalışmaları yürütmek, yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmaları uygulamak ve Sosyal güvenlik alanında, kamu kurumları arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamaktır.
Kurumun Ana hizmet birimleri
- Başkanlığın ana hizmet birimleri şunlardır:
a) Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü.
b) Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü.
c) Primsiz Ödemeler Genel Müdürlüğü.
ç) Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü.
d) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı.
e) Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanlığı.
Her bir genel müdürlük bünyesinde, Yönetim Kurulu kararı ile en fazla 8 adet daire başkanlığı kurulabilir.
Yeni kurumdaki iki yeni genel müdürlük..
Primsiz Ödemeler Genel Müdürlüğü
Primsiz Ödemeler Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
Yeni sistemde sigortalı çalışmayan ve sosyal güvencesi olmayanların sağlık sigortası gibi primleri devletçe karşılanacaktır..
Bu genel müdürlük, yeni sosyal güvenlik sistemindeki primsiz ödemelere ilişkin konulardaki görevleri yürütecektir. Ayrıca, bedeli Hazine tarafından karşılanmak suretiyle bu kanunla devredilen Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü tarafından yapılması gereken tazminat ve yardım işlemleri ile bu kanunlar kapsamında bulunan er, erbaş ve sivil görevlilere yönelik aylık ve diğer ödemeleri yapacaktır.
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının görevleri ise, Kayıt dışı istihdamı, kaçak sigortalı çalıştımayı önlemek, sosyal sigorta suistimalleri ile mücadele etmek, bu amaçla sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermektir.
İlk kez böyle bir amaçla ayrı bir başkanlık kurulacaktırç Sosyal güvencesiz ve kaçak sigortalı olmayı önleme adına bu birim oldukça önemli olup, gelecekte büyük yararı olacaktır.
2-) Nitelikli personel istihdamı
Sosyal güvenlik kurumunda ilk kez eğitim düzeyi ve kişisel nitelikleri yüksek vasıflı, genç ‘'sosyal güvenlik uzmanları''alınarak çalıştırılacaktır. Kanuna madde olarak konulması da yararlı olmuştur.
Sosyal Güvenlik Uzmanı, Müfettiş ve yardımcıları;
Kurumda sosyal güvenlik uzman yardımcısı veya müfettiş yardımcısı kadrolarına atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlara ilave olarak;
a) En az dört yıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlarından, ya da bunlara denkliği Yüksek öğretim Kurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak,
b) Meslekî ve yabancı dil konularında yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak,
c) Otuz yaşını doldurmamış olmak, şartları aranacaktır
1990 lı yıllarda SSK genel müdürlüğünde çalışırken 35 yıldır çalışan, yaşlı ve ortaokul mezunu bir başkan yardımcımız vardı.
Kurumun ve sigortalının yararına olmayan,üstelik zaman kaybettiren, memuru gereksiz yere meşgul eden, kurumda masrafı olan bir uygulamayı kaldırmak için, mesai arkadaşımla birlikte bir saat ikna etmeye çalışmamıza rağmen başarılı olamamıştık.
Başkan yardımcısı ; ‘'burası devlet dairesi, kural böyle, her şeyin bir faydası olacak diye bir şey yok. 40 yıllık usülü mü değiştireceksiniz ! siz ne iş yapacaksınız o zaman ? diyerek, sinirli bir şekilde cevap vermişti.
Bu sebeple, eğitimli, nitelikli, ufku açık ve enerjik gençlerin hizmetlerindeki kalite mutlaka görülecektir diye düşünüyorum.
Yeni sosyal güvenlik sisteminin analizini sürdürmeye çalışacağım.
Önümüzdeki ay yeni genel sağlık sigorta sistemine, daha sonra da yeni sosyal sigorta sitemine (özellikle kamuoyunca merak edilen yeni emeklilik şartları nelerdir, kimleri nasıl etkileyecektir, gibi konulara ) değineceğim.
Herkese sosyal güvenceli bir yaşam dileğiyle.
Nuri Sansarlıoğlu
Sosyal güvenlik danışmanı
